Het KMSKA presenteert: Antony Gormley. Geestgrond
Van 23 mei tot en met 20 september 2026 presenteert het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) Antony Gormley. Geestgrond. De tentoonstelling, speciaal gecreëerd voor het KMSKA, brengt sleutelwerken en nieuwe creaties van Antony Gormley in dialoog met de museumcollectie en de architectuur van het hernieuwde gebouw. Geestgrond is gecureerd door de internationaal gerenommeerde Carolyn Christov-Bakargiev, voormalig artistiek directeur van dOCUMENTA (13). Het resultaat is een tentoonstelling waarin sculptuur, lichaam en ruimte voortdurend met elkaar in interactie gaan.
Al meer dan vijftig jaar bekoort Antony Gormley (°1950) met zijn sculpturen, installaties en tekeningen zowel het Britse als het internationale publiek. Naast tentoonstellingen in o.a. de Londense Royal Academy of Arts, de Uffizi Galerijen in Firenze en het Philadelphia Museum of Art, wordt de Britse kunstenaar ook geprezen voor zijn impactvolle werken in de publieke ruimte, zoals het monumentale Angel of the North (1998) in Gateshead (Noord-Engeland) en Exposure (2010) in Lelystad, Nederland. In zijn bekroonde oeuvre staat de mens centraal. Met zowel minimale als krachtige vormen en materialen gaande van hout tot lood onderzoekt Gormley hoe het lichaam zich verhoudt tot natuur en ruimte.
My work asks the questions: what can sculpture do and what does it feel like to be alive?
Een grensverleggende ontmoeting
Deze zoektocht naar de menselijke plaats in de wereld vormt ook het vertrekpunt in Geestgrond. De tentoonstelling is het resultaat van een unieke samenwerking tussen Gormley en Carolyn Christov-Bakargiev. Voor het KMSKA laat ze Gormleys oeuvre in gesprek gaan met de museumcollectie én het gebouw. Het parcours van Geestgrond beperkt zich echter niet tot het museumgebouw: het reikt tot op het dak, het museumplein en zelfs de kaaien verderop. Bezoekers ontdekken meer dan 100 werken, van vroege schetsen tot sculpturen en betreedbare werken.
Deze samenwerking met een hedendaagse kunstenaar van wereldniveau onderstreept de ambitie van het KMSKA. Voor het eerst sinds de heropening in 2022 worden de moderne zalen volledig ingezet als tentoonstellingsruimte. Met dit project tasten we niet alleen de grenzen van het museumgebouw zelf af maar duiken we ook de publieke ruimte in.
Méér dan een retrospectieve
Het begrip geestgrond verwijst naar het vruchtbare, zandige terrein dat tijdens de ijstijd in de Lage Landen ontstond. Tegelijk verbindt de titel het spirituele en het materiële, het menselijke en het aardse. De tentoonstelling gaat over de verbondenheid tussen ons denken en voelen én de fysieke wereld. In Geestgrond ontstaan nieuwe perspectieven op collectiestukken van kunstenaars zoals Rodin, Ensor en González. Net zoals in Gormleys werk zijn mens en omgeving, lichaam en bewustzijn niet van elkaar te scheiden.
De architectuur van het KMSKA wordt onderdeel van de tentoonstelling en vormt samen met de werken één doorlopende ruimtelijke ervaring. Tussen Gormleys sculpturen banen de bezoekers zich een weg door het museum. Ze zijn niet louter toeschouwer, maar actieve deelnemer. Hun ervaring wordt deel van het werk.
In de voorlaatste zaal ligt The Heart, de kern van de expo en een intieme Wunderkammer die bezoekers dichter bij Gormleys artistieke proces brengt. Een uitzonderlijke presentatie van vroege werken, schetsen, notitieboekjes, tekeningen, foto’s, boeken en experimenten onthult hier de kern van zijn creativiteit.
Het parcours mondt uit in het monumentale Cave (2019). Het werk, opgebouwd uit enorme staalplaten, vult de volledige ruimte en nodigt bezoekers uit om erin te stappen. Het vormt het absolute hoogtepunt van de tentoonstelling en roept meteen de vraag op waar kunst zich precies bevindt: niet enkel in het object zelf, maar in de beleving van de toeschouwer.
Nooit eerder werd Antony Gormleys werk zo ambitieus én omvangrijk getoond op het Europese vasteland. Met Geestgrond haalt het KMSKA zijn oeuvre naar Antwerpen in een tentoonstellingsproject dat de museumervaring naar het allerhoogste niveau tilt. De inspirerende dialoog met hedendaagse sculptuur werpt nieuw licht op de collectie. Tegelijkertijd onderstreept dit project het DNA van het museum: een plek waar kunst en bezoeker elkaar actief ontmoeten.
