Rubens en de wereld

In het najaar van 2027, 450 jaar na de geboorte van Peter Paul Rubens, presenteren het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) en het Rubenshuis samen een grootschalige tentoonstelling die een nieuwe blik werpt op de kunstenaar en zijn tijd. Rubens en de wereld vertrekt vanuit recent internationaal onderzoek en bekijkt Rubens en zijn omgeving door de lens van de vroegmoderne globalisering. Voor het eerst wordt in Rubens’ eigen stad deze mondiale dimensie van zijn werk op zo’n schaal samengebracht.

In de zeventiende eeuw was Antwerpen een bruisende havenstad waar goederen, ideeën en mensen uit alle windstreken samenkwamen. Rubens en zijn tijdgenoten kwamen er in contact met exotische stoffen, dieren en objecten uit verre gebieden, als ook met mensen uit andere culturen. Ze bestudeerden wat ze zagen van dichtbij en verwerkten die indrukken in hun kunst. De tentoonstelling toont hoe deze uitwisseling van materialen, kennis en beelden de artistieke praktijk in Antwerpen mee vormgaf, en hoe Rubens op zijn beurt een internationale beeldtaal ontwikkelde die zich over de wereld verspreidde.

Aan de hand van schilderijen, tekeningen en sculpturen van Rubens en zijn tijdgenoten — in dialoog met textiel, natuurhistorische objecten, kaarten, boeken en documenten — ontvouwt zich een verhaal over beweging en uitwisseling. Bezoekers ontdekken hoe handelsnetwerken, missionering, koloniale structuren en wetenschappelijke nieuwsgierigheid samen het visuele universum van de vroegmoderne tijd bepaalden. Tegelijk wordt duidelijk hoe kunst en visuele motieven uit Antwerpen de wereld rondreisden en elders nieuwe betekenissen kregen.

De tentoonstelling is opgebouwd rond verschillende vormen van uitwisseling: Antwerpen als internationaal kruispunt; portretten in buitenlandse kledij; kunstwerken in materialen zoals Amerikaans zilver en Afrikaans ivoor; de studie van dieren en planten in een snel uitdijende wereld; en de aanwezigheid van mensen van Afrikaanse afkomst in het zeventiende-eeuwse Antwerpen. Elk onderdeel toont hoe artistieke creatie verweven was met wereldwijde netwerken en machtsverhoudingen.

Rubens en de wereld nodigt bezoekers uit om de vroegmoderne tijd te ervaren als een dynamisch netwerk van contacten, conflicten en kruisbestuivingen. Door iconische werken in dialoog te brengen met objecten en verhalen uit verschillende continenten, biedt de tentoonstelling een gelaagd en verrassend actueel perspectief op Rubens en de wereld die hij verbeeldde — een wereld die dichter bij de onze ligt dan we denken.